Please assign a menu to the primary menu location under MENU

Business TipsCase StudyInnovationKnowledgeNewsSME NewsTrend

กรณีศึกษา: ญี่ปุ่นปรับสินค้าหัตถกรรมโบราณให้รับกับไลฟ์สไตล์ปัจจุบัน

แชร์

บทความจาก สํานักงานส่งเสริมการค้าในต่างประเทศ ณ กรุงโตเกียว

ช่างฝีมือท้องถิ่นในพื้นที่ Kishu (บริเวณจังหวัดวากายามะและบางส่วนของจังหวัดมิเอะ) รวมตัวกันจัดตั้งโปรเจค “Kishu+” ร่วมกับบริษัท TAKT PROJECT Inc. พัฒนาผลิตภัณฑ์หัตถกรรมผสมผสานเทคโนโลยีสมัยใหม่ เช่น การออกแบบผลิตภัณฑ์ที่เก๋ไก๋ แปลกตา เพื่อสร้างมิติใหม่ให้กับสินค้าหัตถกรรมพื้นบ้านแบบดั้งเดิมจนกลายเป็นสินค้าเฟอร์นิเจอร์และเครื่องประดับบ้านสวยหรู เพื่อแก้ไขปัญหายอดขายผลิตภัณฑ์ตกต่ำและขาดผู้สืบทอด โดยโปรเจคนี้เริ่มต้นจากการพัฒนาแนวคิดเพื่อให้งานช่างฝีมือสามารถเคียงคู่กับการใช้ชีวิตในยุคปัจจุบัน เน้นการผลิตงานด้วยฝีมือควบคู่และผสมผสานกับการใช้เทคโนโลยีและดิจิตอลสมัยใหม่ จนสามารถสร้างสินค้าใหม่ที่ดึงดูดความสนใจได้อย่างดี เช่น เปลี่ยนถ้วยชามลงรักเป็นโคมไฟ LED (เพื่อเจาะตลาดยุโรปที่ไม่นิยมรับประทานทานอาหารในภาชนะลงรัก) หรือชุดถาดอาหารที่ทำด้วยโลหะแต่ฉาบผิวด้วยการลงรัก เป็นต้น

credit images | stylestore.jp

ช่างฝีมือในท้องที่โตเกียวก็ประยุกต์ดีไซน์สมัยใหม่เข้ากับผลิตภัณฑ์ดั้งเดิมของตนเพื่อสร้างตลาดใหม่ด้วยเช่นกัน เช่น ร้าน HosoO ผู้ผลิตผ้าทอแบบ Nishijin (ผ้าทอแบบดั้งเดิม โดยใช้ด้ายที่ย้อมสีแล้ว มีเฉพาะในบริเวณจังหวัดเกียวโตเท่านั้น) ที่เดิมจะนำผ้าไปตัดเป็นชุด Kimono ก็นำมาผลิตเป็นสินค้าใหม่ ๆ เช่น โซฟา รองเท้า หรือกล่องสำหรับใส่กล้องถ่ายรูป

โดยเริ่มต้นจากการนำผลงานไปร่วมงานแสดงสินค้าต่างๆ จนได้รับความสนใจจากนักตกแต่งภายในบ้าน รวมทั้งได้ลงทุนสั่งทำเครื่องทอผ้าแบบหน้ากว้างขนาด 150 เซนติเมตร (จากเดิมที่กว้างเพียง 32 เซนติเมตร) ล่าสุด ยังได้รับการติดต่อจากแบรนด์ดังต่างๆ เพื่อนำผ้าทอแบบ Nishijin ไปผลิตเป็นสินค้าหลากหลาย

ปัจจุบัน ได้ร่วมมือกับบริษัทอื่นเพื่อประยุกต์ผ้าทอแบบ Nishijin ให้เป็นสินค้าใหม่ๆ เช่น ลำโพงที่มี เสียงเมื่อใช้มือสัมผัส หรือกล่องใส่กล้องถ่ายรูป เป็นต้น สำหรับร้าน Motono Hakimono Kogyo ผู้ผลิตรองเท้าแตะญี่ปุ่น Geta ในจังหวัดโออิตะก็พัฒนารูปแบบรองเท้าให้ทันสมัย รวมทั้งยังใช้เทคโนโลยีการผลิตทดแทนช่างฝีมือรุ่นเก่า ส่งผลให้ได้รับความนิยมในกลุ่มผู้บริโภคหญิงสมัยใหม่ กลายเป็นรองเท้าแฟชั่นประจำฤดูร้อน

ส่วนบริษัท Aeru ซึ่งก่อตั้งขึ้นเมื่อปี 2554 ก็เน้นการออกแบบผลิตภัณฑ์และว่าจ้าง/พัฒนาสินค้าร่วมกับช่างฝีมือ เพื่อผลิตสินค้าที่ถูกใจผู้ใช้รุ่นเด็กเป็นจำนวนมาก โดยสินค้าเด่นคือ ชามข้าวไม่หก “Koboshinikui Utsuwa” ที่มีส่วนโค้งนูนอยู่ข้างใน ช่วยให้เด็กตักอาหารได้ง่าย เหมาะกับอาหารประเภทต้มที่มีผู้ชื่นชอบจำนวนมาก

credit images | arkansasonline.com

บทวิเคราะห์ (ผลกระทบต่อเศรษฐกิจไทย)

อุตสาหกรรมสินค้าหัตถกรรมพื้นเมืองของญี่ปุ่นอยู่ในช่วงถดถอยอย่างรุนแรง โดยปัจจุบันมีมูลค่าการผลิตสินค้าเหลือเพียง 1 แสนล้านเยน (ราว 2.9 หมื่นล้านบาท) จากเดิมที่เคยมีมูลค่ากว่า 5.4 แสนล้านเยน เมื่อ 30 ปีก่อนหน้า และผู้ประกอบการก็ลดจำนวนลงเหลือ 25% เท่านั้น ซึ่งคาดว่าเป็นผลจากรสนิยมในภาพรวมที่เปลี่ยนแปลงไปของคนญี่ปุ่น (เนื่องจากความแพร่หลายของสินค้านำเข้าจากต่างประเทศและกลุ่มผู้บริโภครุ่นใหม่ที่ทดแทนผู้สูงวัย) รวมทั้งการขาดแคลนผู้สืบทอดรุ่นใหม่

แต่ความนิยมสินค้าเหล่านี้ก็มีแนวโน้มฟื้นตัวขึ้นหลังจากกระแสนิยมสินค้ารุ่นเก่าเริ่มพบเห็นได้มากขึ้น รวมทั้งผู้ประกอบการและช่างฝีมือดั้งเดิมมีการประยุกต์และปรับตัวนำเทคโนโลยีสมัยมาผสมผสานร่วมกัน จนสามารถสร้างสรรค์ผลิตภัณฑ์ร่วมสมัยและเป็นโอกาสในการขยายตลาด Niche Market ทั้งในประเทศญี่ปุ่นและต่างประเทศที่ตอบรับสินค้าลักษณะนี้ได้ ซึ่งจะเป็นโอกาสสำหรับสินค้าหัตถกรรมและงานช่างฝีมือร่วมยุคของไทยที่จะพิจารณาการทำตลาด Niche Market ในญี่ปุ่นด้วย

สํานักงานส่งเสริมการค้าในต่างประเทศ ณ กรุงโตเกียว เห็นว่าแนวทางการพัฒนาสินค้าช่างฝีมือของญี่ปุ่นโดยภาคเอกชนจะเป็นลักษณะเน้นการออกแบบและปรับเปลี่ยนแนวคิดการผลิตสินค้าช่างฝีมือ โดยไม่ได้ยึดติดกับรูปแบบสินค้าดั้งเดิมอย่างเคร่งครัด ดังจะเห็นได้จากกรณีของโปรเจค Kishu+ ที่เปลี่ยนภาชนะอาหารเป็นเครื่องตกแต่งบ้าน หรือใช้เทคนิคการผลิตของช่างฝีมือมาผลิตสินค้าสมัยใหม่ รวมทั้งให้ความสำคัญกับการออกแบบสินค้าบนพื้นฐานของการใช้สอย ซึ่งช่วยให้ผู้บริโภคสามารถใช้ประโยชน์จากสินค้าเหล่านั้นได้อย่างแท้จริง ผู้ประกอบการและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องของไทยสามารถพิจารณาแนวทางการดำเนินงานในกรณีญี่ปุ่นมาประยุกต์ใช้กับสินค้างานฝีมือไทย โดยส่งเสริมการร่วมมือกันระหว่างสาขาธุรกิจอุตสาหกรรมที่แตกต่างกันเพื่อสร้างนวัตกรรมใหม่ๆ สำหรับขยายการส่งออกของไทยได้

แสดงความคิดเห็น